İzmir (voorheen: Smyrna; Grieks Σμύρνη) is een stad in het westen van Turkije. Het is de hoofdstad van de gelijknamige provincie İzmir. In 2003 had İzmir ongeveer 2.480.000 inwoners. Hiermee is het de op twee na grootste stad van Turkije.
İzmir ligt aan de Egeïsche Zee, aan de Golf van İzmir. Na de haven van Istanboel is die van İzmir de belangrijkste van het land. Verder bevindt zich een internationaal vliegveld bij de stad. Er zijn treinverbindingen met steden in de rest van het land, zoals Istanbul en Denizli.
Geschiedenis
 Zie Smyrna voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De naam İzmir is afgeleid van de oudere naam van de stad: Smyrna, dat op zijn beurt afkomstig zou zijn van de naam van een koningin: Samornia, die over de streek rond de stad regeerde. Smyrna ontstond in de 11e eeuw v.Chr. als Aeolische kolonie en werd in de 7e eeuw v.Chr. een Ionische stad. De Lydiërs vernietigden de stad en in 575 v.Chr. werd Smyrna een Lydische stad. Bij de verovering van door de Perzen in 545 v.Chr. werd de stad opnieuw vernietigd. Alexander de Grote herbouwde haar rond 330 v.Chr..
In de 7e eeuw n. Chr. werd de stad overvallen door Arabieren. Eeuwen later veroverden de Seltsjoeken de stad op de Byzantijnen, maar in 1079 heroverden deze de stad. In 1415 ging de stad na een turbulente periode deel uitmaken van het Ottomaanse Rijk.
Voordat het Ottomaanse rijk na de Eerste Wereldoorlog uiteenviel, waren de Grieken de grootste etnische minderheid in Smyrna en bij het Verdrag van Sèvres was dit dan ook een van de Anatolische gebieden die aan Griekenland werden toegekend, maar Turkse legers onder Atatürk veroverden de stad in 1922. Ongeveer 70 procent van de stad brandde af, honderdduizenden mensen vluchtten. Beide zijden beschuldigden elkaar van wreedheden tegen de bevolking, maar gezien de weinige betrouwbare bronnen en de hoogoplopende nationalistische gevoelens aan beide zijden is het moeilijk precies te bepalen wat er gebeurde. Met de terugtrekking van het Griekse leger ontvluchtte ook een groot deel van de Griekse bevolking de stad naar de Griekse eilanden in de Egeïsche Zee. De resterende Griekse bevolking werd als onderdeel van de uitwisseling van Turkse en Griekse minderheden zoals bepaald in het Verdrag van Lausanne gedwongen de stad te verlaten. In 1922 bepaalde de Turkse overheid de officiële naam van de stad als İzmir in plaats van Smyrna.
Smyrna is tevens de geboorteplaats van Aristoteles Onassis.
